Όταν κοιτάς από ψηλά...
Αυτή η νυχτερινή φωτογραφία από δορυφόρο που αποδεικνύει την απομόνωση και το απέραντο σκοτάδι της Βόρειας Κορέας, στην αρχή με βύθισε σε βαθιά μελαγχολία και μετά μου υπενθύμισε δύο πράγματα: Να βάλω πλυντήριο στις 2 τη νύχτα που αρχίζει το χειμερινό οικονομικό πακέτο της ΔΕΗ και, επιπλέον, μία εντυπωσιακή έρευνα της περασμένης άνοιξης. Τότε, λοιπόν, επιστήμονες από τα αμερικάνικα Πανεπιστήμια Yale και Quinnipiac θέλησαν να αποδείξουν ότι η (ηλεκτρική) λάμψη που εκπέμπει μία χώρα στο διάστημα συνδέεται άμεσα με το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της. «Κομμάτιασαν», λοιπόν, τον πλανήτη κατά μήκος και πλάτος, ερεύνησαν τη φωτεινότητα σε κάθε κομμάτι χωριστά και συνδύασαν τη νυχτερινή φωταύγεια με τα οικονομικά στοιχεία κάθε χώρας. Δεν έδιναν όλες οι χώρες, όμως, αληθινά οικονομικά στοιχεία.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι σε κάποιες πιο φτωχές και αναπτυσσόμενες οικονομίες του πλανήτη, στη Δημοκρατία του Κονγκό για παράδειγμα, η φωτεινότητα «εξέπεμπε» ετήσια αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,4%, ενώ τα επίσημα στοιχεία έδιναν ετήσια μείωση κατά 2,6%. Άρα, υπήρχε μεγάλη φοροδιαφυγή. Αντίθετα, στη Βιρμανία, τα επίσημα στοιχεία έδιναν ανάπτυξη στο 8,6%, αλλά τα φώτα εξέπεμπαν ανάπτυξη στο 3,4%. Εδώ, υπήρχε ηθελημένη κυβερνητική υπερεκτίμηση της ανάπτυξης. Στη Σομαλία, στην Καμπότζη και στη Βόρεια Κορέα δεν υπήρχαν καθόλου στοιχεία. Μόνο μέσα από την καταγραφή της νύχτας τους έβγαλαν κάποια γενικά συμπεράσματα για το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων.
Φυσικά, δεν χρειάζεται να είσαι αστρονόμος για να καταλάβεις ότι μετά τη δύση του ηλίου για να κάνεις τα στοιχειώδη και για να μη φας τα μούτρα σου πρέπει να ανάψεις τα φώτα. Όμως, στην Ελλάδα του 2011 πρέπει να είσαι πλούσιος για να μπορείς να τα ανάψεις. Κι αν οι συγκεκριμένοι ερευνητές δεν είχαν πρόθεση, με τη μελέτη τους, να αντικαταστήσουν τις κατεστημένες μεθόδους υπολογισμού του ΑΕΠ, ας ρίξουν μια ματιά στις νύχτες μας τα τελευταία 30 χρόνια και να τις συγκρίνουν μετά με τις νύχτες που μας περιμένουν. Ίσως, η εικόνα μας από τον ουρανό να αποτυπώνει πιο καθαρά το τί συμβαίνει εδώ κάτω. Κυρίως, τη νύχτα.
