«Είσαι σκοπός και γύρω σου χορεύουν τσοπανόσκυλα»

Μια φίλη με παρότρυνε 
να παρακολουθήσω 
ένα θεατρικό έργο 
για το οποίο μου...
ανέφερε χαρακτηριστικά: 
«Δεν ξέρω αν είναι καλό ή 
κακό. Πρέπει να το δεις. 
Δεν εντάσσεται κάπου. 
Υπάρχει αυτό που είδα, 
υπάρχει και το θέατρο…»
- Οι μαχαιρωμένοι περιμένουν δικαιοσύνη.
- Οι ληστεμένοι και σφαγμένοι περιμένουν δικαιοσύνη, αλλά αυτή αργεί να φανεί.
- Οι ληστεμένοι, σφαγμένοι και διασυρμένοι περιμένουν την καταιγίδα των δακρύων, που θα ξεπλύνει τα αίματα, μα αντί γι’ αυτήν ξεπηδούν χάχανα από παντού.
- Οι ληστεμένοι, σφαγμένοι, διασυρμένοι και προδομένοι περιμένουν τουλάχιστον από μας να μην τους ξεχνάμε και να μη γελάμε μαζί με τον κοινό εχθρό, μα εμείς κυλιόμαστε στις ίδιες κοίτες με τους διώκτες μας, συμφωνώντας εμπράκτως μαζί τους.
- Οι μαχαιρωμένοι ανήμποροι περιμένουν δικαιοσύνη
 
(Γιώργος Ιωάννου, «Καταπακτή» – πεζά κείμενα, εκδόσεις 
«Γνώση», 1982)


Τη συγγραφική ιδιαιτερότητα και τις ανησυχίες του ξεχωριστού Θεσσαλονικιού 
λογοτέχνη Γιώργου Ιωάννου, που τελικά είναι εν πολλοίς και ανησυχίες του 
λαού μας, «ανέβασε» στη σκηνή ο εικαστικός – σκηνοθέτης της ομάδας «bijoux 
de kant» Γιάννης Σκουρλέτης. Όπου σκηνή, ο ειδικά διαμορφωμένος χώρος 
στο 2ο υπόγειο parking του Ιδρύματος «Μιχάλης Κακογιάννης», στην Αθήνα, 
όπου έχει στηθεί ένα κοτέτσι με συρματόπλεγμα, ένα κρεβάτι, μια καρέκλα και 
μικρόφωνα… Αυτά αρκούν.

Υπενθυμίζεται ότι ο Γιώργος Ιωάννου συζητήθηκε σφόδρα και για τη διαφωνία 
του, τη δεκαετία του ’70, με τον καθηγητή Δημήτρη Μαρωνίτη, για την 
«επαρχιακή» -κατά Μαρωνίτη- λογοτεχνική χροιά του. «Μαγκωμένος» μέσα στις 
λέξεις, φερμένος από τη Θεσσαλονίκη του 1943 στην Ομόνοια του 1980, ανήχθη 
-τελικά- σε έναν από τους λαμπρότερους εκφραστές του ελληνικού μοντερνισμού 
της αστικής ζωής.

Στην πρωτοποριακή παράσταση, που «ακουμπά» σε μια συρραφή αποσπασμάτων 
έργων του συγγραφέα, ο ποιητής συστήνεται ως περιπλανώμενος κοινωνικά, 
ερωτικά, σεξουαλικά, αντιμέτωπος τελικά με ενοχές πάσης φύσεως και τους 
προσωπικούς του δαίμονες… Αναζητά το «είναι» του, στο υπόγειο που έζησε 
όταν έφτασε στην Αθήνα. Στο καταφύγιο της ψυχής του. Στο κοτέτσι του.

Οι συμβολισμοί είναι δεκάδες. Ο ήρωας «δίδεται» στο κοινό σε τρεις ταυτόχρονα 
εκδοχές του, κάνοντάς το κοινωνό σε καταστάσεις όπως τα μαρτύρια έγκλειστων 
Εβραίων σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, μέχρι τον εγκλωβισμό του 
ομοφυλόφιλου που προσπαθεί να κρύψει την ταυτότητά του. Από εκεί, στη 
μοιραία πάλη με τον εαυτό του και με την ίδια του τη μάνα. Ο ήρωας τραγουδά, 
κλαίει, ουρλιάζει, πάλλεται. Δοκιμάζεται. Και παρουσιάζεται πραγματικά την 
καταλληλότερη στιγμή στο -ίσως προβληματισμένο όσο ποτέ άλλοτε- ελληνικό 
θεατρόφιλο κοινό.

Όπως σημειώνουν οι συντελεστές της ομάδας, δηλαδή ο σκηνοθέτης με τον 
συνθέτη Κώστα Δαλακούρα, το έργο είναι ένα εγκώμιο στη ματαίωση της 
ερωτικής επιθυμίας, τη μελαγχολία του φύλου, την απώλεια της μνήμης – κι εν 
τέλει της ίδιας της γλώσσας… Ιδιαίτερα σημεία στην παράσταση, ασυζητητί, οι 
τρεις τραγουδιστικές παρεμβάσεις εκμοντερνισμένων λαϊκών κομματιών σε λόγια 
του λογοτέχνη.

Το έργο είναι, τελικά, και μια θαυμάσια ευκαιρία να μυηθούμε οι νεότεροι στην 
συγγραφική δεινότητα του Γιώργου Ιωάννου. Ενός δημιουργού, που με το ίδιο 
πάθος όντας νέος προσηλώθηκε συγγραφικά στην ανάδειξη του τόπου του, 
εξίσου ηχηρά τώρα, μετά θάνατον, «ξεμπροστιάζει» τον ίδιο του τον εαυτό, 
σχεδόν “αυτοπροπηλακίζεται”, αδειάζοντας γενναιόδωρα την ψυχή του…

Σε αυτό, πέραν των προαναφερθέντων συντελεστών, καταθέτουν έξοχα οι 
ηθοποιοί, τα τρία «προφίλ» του Ιωάννου επί «σκηνής»: Στράτος Τζώρτζωγλου, 
Λένα Δροσάκη, Ιούλιος Τζιάτας.


Οι μαχαιρωμένοι ανήμποροι περιμένουν δικαιοσύνη… κι εμείς πιστεύουμε 
πως αυτή κάποτε θα έρθει από μόνη της.

Οι μαχαιρωμένοι υπήρξαν αφελείς και την έπαθαν, εμείς είμαστε πιο 
αφελείς και θα την πάθουμε τρις χειρότερα.

[*Οι 4 τελευταίες παραστάσεις του έργου "Είσαι σκοπός και γύρω σου χορεύουν 
τσοπανόσκυλα" στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης στην Αθήνα, παρουσιάζονται 
από την Πέμπτη 14/02 μέχρι και την Κυριακή 17/02]