μέρος που έπεφταν πυροβολισμοί,αρχίσαμε
να φωνάζουμε πως
είμαστε οπλισμένοι αστυνομικοί για να επιστήσουμε την
προσοχή.
Μπήκαμε σε μια δασώδη περιοχή και ο ύποπτος καθόταν ακριβώς μπροστά μας με τα χέρια ψηλά, πάνω από το κεφάλι του. Ήταν μια απολύτως φυσιολογική σύλληψη». Δηλώσεις του Haavard Gaasbakk στις 27 Ιουλίου 2011. «Η απάντηση στη βία είναι περισσότερη δημοκρατία».Δηλώσεις του Jens Stoltenberg, στον αέρα του «BBC» μία ημέρα πριν, στις 26 Ιουλίου. Ακούστε τον εδώ, σε σχεδόν άπταιστα αγγλικά. Ρεσιτάλ ψυχραιμίας, μετριοπάθειας, μαθήματα σύγχρονης δημοκρατίας. Νορβηγοί και οι δύο. Ο πρώτος υπεύθυνος της επέμβασης της αστυνομίας στην Ουτόγια κι αυτός που πέρασε χειροπέδες στον Anders Breivik. Ο δεύτερος, πρωθυπουργός της χώρας.
Στη μέση του καλοκαιριού του 2011, ο 30χρονος σήμερα Breivik επανέφερε τη λέξη μακελάρης στα στόματα του κόσμου, έγινε ήρωας για τους εραστές της ιδεολογίας του και άγγιξε νευρικά κύτταρα και αδένες που προκαλούν φόβο, οργή, μίσος και αμηχανία στην κοινωνία. Το πρόσωπό του ήταν τρομακτικά παγερό, ψύχραιμο, νοσοκομειακά λευκό. Κανείς αστυνομικός δεν τον πείραξε, άθικτο δέρμα, καμία αμυχή. Την περασμένη Παρασκευή, ένοπλη ληστεία στη Β. Ελλάδα, φωτογραφίες αλλοιωμένες, σημάδια στο πρόσωπο, συζήτηση και καταγγελίες. Σύμφωνα, με τα πρώτα δελτία ειδήσεων (δείτε στο 05:20) και με δημοσιεύματα στον ηλεκτρονικό και έντυπο Τύπο δεν υπήρξε συμπλοκή. Ο Ν. Δένδιας απαντά πως του μεταφέρθηκε το αντίθετο. Σε κάθε περίπτωση όταν έχεις ένα καλάσνικοφ απέναντί σου και μπορείς να κοιτάξεις μέσα στην κάννη του το πρώτο πράγμα που κάνεις δεν είναι το χτύπημα στο αριστερό μάτι του δράστη (Οι περισσότεροι άνθρωποι, άρα και οι αστυνομικοί, είναι δεξιόχειρες). Σε κάθε περίπτωση δεν είναι εκεί το ζήτημα.
Όλα τα παραπάνω ήταν η σπίθα, ακόμη μια αφορμή από τις πολλές που έχουν δοθεί για να εκφραστεί η στροφή της κοινωνίας. Στο twitter και στο facebook κακός χαμός, ακόμη χειρότερη η κατάσταση στα καφενεία και στους καναπέδες μπροστά από τις τηλεοράσεις. Μπερδεύουμε τις έννοιες της υπεράσπισης των συλληφθέντων και των πράξεών τους με την υπεράσπιση των δικαιωμάτων που έχουν από το Σύνταγμα και τις Συνθήκες.
Στις δημοκρατίες, τα εγκλήματα τιμωρούνται με δίκες. Είτε μιλάμε για ένοπλες ληστείες, είτε για δολοφονίες, είτε για υπεξαίρεση χρημάτων και αλλοιώσεις επίσημων εγγράφων. Αυτό επιβάλλει η ευρωπαϊκή μας ταυτότητα, αυτό απαιτεί η κομπορρημοσύνη μας για το ποιος δίδαξε τον πολιτισμό στον κόσμο. Οι ξυλοδαρμοί και οι δημόσιες διαπομπεύσεις είναι για εκεί που ο κόσμος θάβεται ζωντανός και λιθοβολείται. Ο ρόλος της δικαιοσύνης και πολύ περισσότερο αυτός των κατασταλτικών μηχανισμών δεν είναι εκδικητικός. Οι πράξεις τους δεν πρέπει καν να λειτουργούν ως παραδειγματισμός. Υπάρχει, όμως, κάτι χειρότερο: Μπαίνουμε στη διαδικασία να μετρήσουμε εάν οι σφαλιάρες ήταν λίγες ή πολλές και με πόσα Newton ασκήθηκε πίεση στο πρόσωπο των συλληφθέντων, έχοντας δικαιολογήσει την πράξη. Όλα αυτά σε μια κοινωνία που πέρυσι τον Ιούνιο χειροκρότησε τον φοιτητή Ιατρικής (δολοφονία Παιανίας), επικρότησε την αυτοδικία του και που τα στελέχη της κυβέρνησης μιλούν θετικά για τη θανατική ποινή. Όλα τα παραπάνω ισχύουν, βέβαια, εάν αποδειχθούν από τη δικαιοσύνη. Αυτή η οποία ενδέχεται να αθωώσει τους αστυνομικούς, όπως στην υπόθεση-ζαρντινιέρα.
«Η απάντηση στη βία είναι περισσότερη δημοκρατία». Εφτά λέξεις, 47 χαρακτήρες, πολλαπλά νοήματα. Από ανθρώπους στη Νορβηγία. Ξέρετε, εκεί που έτρωγαν βελανίδια όταν εμείς διδάσκαμε πολιτισμό. Εκεί όπου ο Breivik βρίσκεται σε τέτοιες φυλακές. Εκεί όπου οι έννοιες πρόοδος και δημοκρατία εντάσσονται σε μια λέξη: sivilisasjon.