στην Αντίς Αμπέμπα
της Αιθιοπίας.
Σε αυτή τη μακρινή χώρα της Ανατολικής Αφρικής, κάποιοι εναπομείναντες Έλληνες εξακολουθούν να κρατούν ζωντανή την κοινότητα. Tο σχολείο λειτουργεί εδώ και πολλά χρόνια, καθώς η ελληνική κοινότητα της πρωτεύουσας της Αιθιοπίας, όσο κι αν σήμερα έχει αποδυναμωθεί, κάποτε ήταν πολύ ισχυρή.
Ταξιδέψαμε στην Αντίς Αμπέμπα τον Μάρτιο του 2010 με την κάμερα της
Έρευνας του Παύλου Τσίμα και τον σκηνοθέτη της εκπομπής Μανώλη Παπαδάκη.
«Τι είναι η πατρίδα μου;» ήταν ο τίτλος της εκπομπής. Λίγες μέρες πριν από τον
εορτασμό της εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου, βρεθήκαμε εκεί για να
παρακολουθήσουμε τις πρόβες των Ελλήνων μαθητών και να τους θέσουμε το
ερώτημα…
Από το Δημοτικό μέχρι το Λύκειο, το σχολείο αριθμούσε εκατόν είκοσι μαθητές.
Η πλειοψηφία τους είχαν γεννηθεί στην Αιθιοπία, και κατάγονταν από κάποιον
Έλληνα πρόγονο που είχε ταξιδέψει πριν από πολλά χρόνια στην χώρα από την
Ελλάδα.
Συναντήσαμε μαθητές τρίτης και τέταρτης γενιάς Ελλήνων που αν και δεν
είχαν δει ποτέ τη χώρα της καταγωγής τους, -κάποιοι την είχαν δει μόνο σε
φωτογραφίες και κάποιοι λίγοι τυχεροί είχαν βρεθεί κάποιο καλοκαίρι εδώ για
κατασκήνωση-, φορούσαν με καμάρι την φουστανέλα, χόρευαν
παραδοσιακούς χορούς και έπαιζαν περήφανοι σε παραστάσεις τον ρόλο
του Κολοκοτρώνη και του Καραϊσκάκη… Παιδιά που γνώριζαν καλά την ιστορία
της πατρίδας μας, που όσο μακριά κι αν βρίσκονταν, την ένιωθαν δική τους. Για
τα παιδιά του ελληνικού σχολείου της Αντίς Αμπέμπα, η Ελλάδα, μας έλεγαν,
αποτελεί όνειρο. Και οι Έλληνες της επανάστασης, αυτοί για τους οποίους
μαθαίνουν μέσα από τις σελίδες των σχολικών βιβλίων είναι οι ήρωες που
τους κάνουν να αισθάνονται υπερήφανοι για την καταγωγή τους.
Παιδιά όπως ο Χρήστος, ο Αλέξανδρος ή η Μέλα ένιωθαν την ανάγκη να
διατηρήσουν το δεσμό με την μακρινή Ελλάδα, μαθαίνοντας καλά τη γλώσσα και
την ιστορία της. Σκέφτονταν πως ίσως έτσι θα κρατούσαν ανοιχτή και την πόρτα
αυτής της αγαπημένης αλλά και… δύστροπης πατρίδας.
Ο Χρήστος ήταν ένας άριστος μαθητής που είχε όνειρο να σπουδάσει ιατρική
στην Ελλάδα και να φτιάξει τη ζωή του εδώ. Στη γιορτή της 25ης Μαρτίου στο
ελληνικό σχολείο της Αντίς Αμπέμπα, φόρεσε τη φουστανέλα και έπαιξε το ρόλο
του Κολοκοτρώνη σε μία πατριωτική θεατρική παράσταση -αν και έλεγε πως ο
αγαπημένος του ήρωας ήταν ο Καραϊσκάκης. Το διαφορετικό του χρώμα ποτέ
δεν τον έκανε να σκέφτεται πως δεν είναι Έλληνας. Αντίθετα. Η Ελλάδα τον
έκανε να σκέφτεται πως δεν είναι. Αργότερα έμαθα ότι δοκίμασε την τύχη του
εδώ. Προτίμησε να φύγει. Σήμερα ζει και σπουδάζει κάπου στην Ελβετία…